Yer bilimciler Afrika’nın yarılma sürecinde beklenenden daha ileri bir aşamaya geçtiğini ve yeni bir okyanusun tahmin edilenden erken oluşacağını duyurdu. Detaylar…
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun sanılandan çok daha ince olduğunu ve kıtanın yarılma (rifting) sürecinin tahmin edilenden ileri bir safhaya geçtiğini açıkladı. Jeolojik ölçekte kısa sürede gerçekleşecek bu değişim, Afrika kıtasının haritasını kalıcı olarak değiştirecek.
Kenya ve Etiyopya’yı kapsayan Turkana Yarığı üzerindeki sismik ölçümler, yer kabuğunun merkezinde kalınlığın 13 kilometreye kadar düştüğünü gösterdi. Bu durum, normalde kenarlarda 35 kilometre olan kabuk kalınlığıyla karşılaştırıldığında, jeolojide ‘boyun verme’ (necking) olarak adlandırılan ve kıtanın kopuşunun kaçınılmaz olduğu aşamaya girildiğini kanıtlıyor.
İnceleyen ve zayıflayan kabuk, yarılma sürecini hızlandırıyor. Bir sonraki aşamada yüzeye çıkacak magma, yeni bir deniz tabanı oluşturacak. Hint Okyanusu’ndan gelen sular bu havzayı doldurarak Afrika levhasını ikiye ayıracak.
Afrika levhası, batıdaki Nubya levhası ve doğu kıyısı ile Madagaskar’ı içeren Somali levhası olarak ayrılacak. Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan bu ‘boyun verme’ aşaması, bölgedeki tortu birikimini hızlandırarak o dönemdeki canlı kayıtlarının günümüze ulaşmasını sağladı.
Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bölgedeki paleoantropolojik kayıtların oluşumunda tektonik değişimlerin temel rol oynadığını ortaya koyuyor.
Yorum Yap