Reuters analizine göre İran savaşının üçüncü ayında 279 şirket finansal şok yaşadı. Petrol fiyatları ve tedarik zinciri sorunları milyarlarca dolarlık kayba yol açtı.
Reuters’ın Amerika, Avrupa ve Asya borsalarındaki yüzlerce şirketin mali raporlarını incelediği kapsamlı analiz, İran ile yaşanan savaşın küresel ekonomiye ağır bir fatura çıkardığını ortaya koydu. Savaşın üçüncü ayında, dünya genelinde en az 279 büyük şirket, çatışmaların yarattığı finansal şoku yönetmek için acil durum önlemleri aldı.
İran’ın küresel petrol ticaretinin ana arteri olan Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidiyle petrol fiyatları varil başına 100 doları aştı. Bu durum, şirketleri temettü ödemelerini askıya almaya, personel çıkarmaya ve ürün fiyatlarını artırmaya zorladı.
Ayrıca, birçok firma hükümetlerden acil nakit desteği talep etti. İş dünyası temsilcileri, mevcut tablonun 2008 küresel ekonomik krizinden ve salgın döneminden çok daha ciddi bir endüstriyel çöküşe işaret ettiğini belirtti.
Savaşın finansal yükünü en ağır taşıyan sektör, jet yakıtı fiyatlarının neredeyse ikiye katlanmasıyla 15 milyar dolarlık bir kayıpla karşı karşıya kalan havacılık oldu. Havayollarını, petrol fiyatlarındaki her 5 dolarlık artışın maliyetlerini katladığını açıklayan kimya, otomotiv ve tüketim malları devleri takip etti.
Japon otomotiv devi Toyota, çatışmalar nedeniyle 4,3 milyar dolarlık bir zararla karşılaştığını duyurdu. Tüketim ürünleri şirketi Procter & Gamble ise net kârından 1 milyar doların silindiğini açıkladı.
Hızlı tüketim devi McDonald’s dahi tedarik zincirindeki kırılmanın uzun vadeli bir enflasyon dalgası yaratacağı uyarısında bulundu. Şirket, yüksek yakıt fiyatlarının düşük gelirli tüketicinin talebini önemli ölçüde azalttığını vurguladı.
Ekonomistler ve piyasa analistleri, şirketlerin ilk çeyrekte finansal koruma kalkanları sayesinde ayakta kaldığını, ancak asıl büyük darbenin yılın ikinci yarısında vuracağını öngörüyor. Gübre, alüminyum, helyum ve polietilen gibi kritik ham maddelerin sevkiyatı durma noktasına geldi.
Yüksek enerji maliyetlerinin Avrupa ve Asya pazarındaki üreticileri çok daha savunmasız bıraktığı belirtildi. Maliyet artışlarının doğrudan raflara yansıtılmasıyla körüklenecek küresel enflasyonun, halihazırda kırılgan olan tüketici güvenini sarsmasından ve dünya genelinde derin bir durgunluğa yol açmasından endişe ediliyor.
Yorum Yap