Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kadir Kılıç, bebeklerde ek gıdaya geçişte kritik hataları ve doğru bilinen yanlışları anlattı. Hangi besinler ne zaman verilmeli?
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kadir Kılıç, bebeklerde ek gıdaya geçiş sürecinin, bebeğin ne kadar yediğinden çok, yemekle kurduğu ilişkinin temellerinin atıldığı kritik bir dönem olduğunu belirtti. Bu süreçte bebeğin aile sofrasına katılımının teşvik edilmesi, karşılaştırma yapılmaması ve her bebeğin bireysel gelişim hızının gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
Bebeklerin ek gıdaya geçiş döneminde yetişkin gıdalarına özenme eğilimi gösterdiğini ifade eden Uzm. Dr. Kılıç, bu durumun bebeğin merakı ve her şeyi ağzına götürme isteğiyle ilgili olduğunu söyledi. Bu dönemin, beslenmenin çeşitlenmesinin yanı sıra, bebeğin farklı tat ve dokularla tanıştığı, yeme becerilerini geliştirdiği ve aile sofrasına dahil olduğu bir öğrenme süreci olduğunu belirtti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) gibi kurumların ilk 6 ay yalnızca anne sütü önerdiğini hatırlatan Uzm. Dr. Kılıç, 6. aydan itibaren tamamlayıcı besinlere başlanması gerektiğini belirtti. Ancak takvim yaşı kadar gelişimsel hazır oluşun da önem taşıdığını vurguladı. Baş ve boyun kontrolünün sağlanması, destekli oturabilme, dil itme refleksinin azalması, yemeğe ilgi gösterme ve kaşığa uzanma gibi belirtiler, bebeğin ek gıdaya hazır olduğunu gösteriyor ve bu belirtiler genellikle 6. ay civarında belirginleşiyor.
Başlangıçta önerilen besinler arasında yoğurt, sebze ve meyve püreleri ile tam tahıllı karışımlar yer alıyor. 6. aydan sonra demir ihtiyacının artması nedeniyle demirden zengin besinlere erken dönemde yer verilmesi öneriliyor. Tuz ve şeker eklenmiş gıdalar, bal (1 yaş öncesi), işlenmiş gıdalar, inek sütü (1 yaş öncesi içecek olarak), sert ve yuvarlak besinler ile yumurta beyazından kaçınılması gerektiği belirtildi.
Alerjen besinlerin geç verilmesinin koruyucu olmadığına dair güncel veriler olduğunu belirten Uzm. Dr. Kılıç, yeni besinlerin tek tek ve 2-3 gün arayla, küçük miktarlarda tanıtılmasını önerdi. Sabah saatlerinde verilerek gün içinde gözlem yapılması ve ailede ciddi alerji öyküsü varsa doktora danışılması gerektiğini ekledi.
Yumurta sarısı 6. aydan itibaren iyi pişmiş olarak, yoğurt 6. aydan itibaren, balık ise 7-8. ay aralığında uygun şekilde hazırlanarak verilebilir. Özellikle bebeklerde hamsi, istavrit, mezgit ve somon gibi küçük ve kısa ömürlü balıkların tercih edilmesi, ağır metal birikimi açısından daha güvenli olduğu için öneriliyor. Kılıç balığı, kalkan ve konserve balıklar önerilmiyor.
Uzm. Dr. Kılıç, ek gıdaya geçişte sık yapılan hatalar arasında 4. aydan önce başlamak, 7-8. aydan sonra geciktirmek, pütürlü gıdalara geçişi ertelemek, ısrarcı ve baskıcı besleme, ekran karşısında yedirmek ve besini ödül veya ceza aracı olarak kullanmak gibi davranışların bulunduğunu sıraladı. Bu hataların alerji riskini artırabileceği, sindirim sorunlarına yol açabileceği, demir eksikliği riskini yükseltebileceği ve olumsuz yeme davranışlarına neden olabileceği uyarısında bulundu.
Yorum Yap