ABD ve İsrail’in İran’da rejim değişikliği hedefleyen planı beklenen sonucu vermedi. Mossad’ın öngördüğü kitlesel ayaklanma gerçekleşmedi.
ABD ve İsrail’in, İran’daki rejimi içeriden zayıflatma hedefiyle başlattığı operasyonlarda, İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın öngördüğü kitlesel ayaklanma senaryosu hayata geçmedi. Savaşın üçüncü haftası geride kalırken, Washington ve Tel Aviv yönetimleri, başlangıçtaki iyimser beklentilerinden uzaklaşarak daha temkinli bir duruş sergiledi.
ABD basını, savaş öncesi planlamalarda İran’daki rejimin düşmesi yönünde güçlü bir beklenti olduğunu ancak bu hedefin gerçekleşmediğini yazdı. Bu durum, iki ülkenin istihbarat değerlendirmelerindeki temel hatalardan biri olarak öne çıktı.
İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın başkanı David Barnea, savaşın ilk günlerinde İran içinde kitlesel bir ayaklanma tetiklenebileceğini Başbakan Benjamin Netanyahu’ya iletti. Barnea, yoğun hava saldırıları ve üst düzey İranlı isimlere yönelik suikastların ardından protestoların büyüyeceğini ve rejimin çöküşüne yol açabileceğini öngördü.
Bu plan, Ocak ortasında Washington’da dönemin ABD yönetimine de sunuldu. Netanyahu planı benimserken, Donald Trump da benzer bir iyimserlik sergiledi. Trump, savaşın başında İran halkına saldırılardan korunmalarını ve ardından “hükümeti ele geçirmelerini” söyleyerek bu yaklaşımı destekledi.
Savaşın başlamasının ardından üç hafta geçmesine rağmen Mossad’ın öngördüğü senaryo gerçekleşmedi. ABD ve İsrail istihbaratına göre, İran’daki yönetim zayıflamasına rağmen ayakta kalmayı sürdürdü. Güvenlik güçlerinin uyguladığı baskı ve korku ortamı, kitlesel protestoların önüne geçti.
New York Times’ın haberine göre, bu durum savaş planlamasındaki temel hatalardan biri olarak değerlendirildi. Amerikan askeri yetkililer, bombardıman sürerken halkın sokaklara çıkmasının gerçekçi olmadığını Trump’a daha önce iletmişti. İstihbarat raporları da geniş çaplı bir isyan olasılığının düşük olduğunu vurguluyordu.
Savaş ilerledikçe ABD yönetimi kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ayaklanma ihtimalini daha az dile getirmeye başladı. Trump, İran’daki güvenlik güçlerinin protestoculara sert müdahale etmesinin büyük bir engel olduğunu kabul etti. Netanyahu ise “Devrimler havadan yapılamaz” diyerek sahada bir “yer unsuru” gerektiğini belirtti.
Perde arkasında Netanyahu’nun, Mossad’ın öngörülerinin gerçekleşmemesinden rahatsızlık duyduğu aktarıldı. Savaşın ilk günlerinde yapılan bir güvenlik toplantısında, operasyonların sonuç vermemesinden şikâyet ettiği ve Trump’ın çatışmayı erken sonlandırmasından endişe ettiği belirtildi.
Planın dikkat çeken unsurlarından biri, Irak’ın kuzeyindeki Kürt grupların İran’a yönlendirilmesi seçeneğiydi. Mossad’ın bu gruplarla uzun süredir bağlantıları bulunduğu, CIA’nın da geçmişte destek sağladığı ifade edildi. İsrail’in İran’ın kuzeybatısına yönelik yoğun saldırıları, bu senaryoya zemin hazırlama amacı taşıdığı şeklinde yorumlandı.
Ancak ABD tarafı bu fikre sıcak bakmadı. Donald Trump, Kürt güçlerin İran’a girmesini istemediğini açıkça dile getirdi ve bu seçeneğe karşı çıktı.
Yorum Yap