Türkiye, 2035’e kadar güneş ve rüzgar enerjisi kurulu gücünü 120 gigavata çıkarma hedefiyle enerji güvenliğini güçlendiriyor.
Türkiye, enerji güvenliğini sağlamak ve enerji dönüşümünü hızlandırmak amacıyla 2035 yılına kadar güneş ve rüzgar enerjisi kurulu gücünü 120 gigavata yükseltmeyi hedefliyor. Bu iddialı hedef, yerli ve yenilenebilir enerji üretimini artırarak ülkenin ithalata bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “2026 Enerji İnovasyonunun Durumu” raporu, enerji güvenliğinin küresel inovasyonun ana itici gücü olduğunu ortaya koydu. Rapora katılan uzmanların yaklaşık yüzde 80’i, enerji güvenliğini inovasyonun en önemli üç faktöründen biri olarak gösterdi ve uygun fiyat ile emisyon azaltımının önüne geçti.
Petrol ve doğal gaz ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan Türkiye için yerli ve yenilenebilir enerji üretimini artırmak, aynı zamanda elektrik şebekesinin dayanıklılığını güçlendirmek, ulusal enerji güvenliği stratejisinin temelini oluşturuyor.
SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ, Türkiye’nin 2035 hedeflerinin enerji güvenliği ve dönüşümü açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
Bağ, hedeflere ulaşmak için gelecek 10 yılda her yıl ortalama 8 gigavatlık yeni kapasitenin devreye alınması gerektiğini vurguladı. Bu ölçeğin yatırım iştahının yanı sıra izin süreçleri, şebeke bağlantıları, finansman yapıları ve piyasa tasarımıyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti.
Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) mekanizmasında sağlanan istikrar ve geçmiş dönem kapasitelerinin büyük ölçüde devreye girmesi, yatırımcı güveni açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Bağ, projelerin gerçekleşme hızının artırılmasının kritik bir konu olduğunu söyledi.
Bağ, yenilenebilir enerjideki büyümenin önündeki en önemli engellerden birinin elektrik sisteminin üretimi taşıma ve dengeleme kapasitesi olduğunu belirtti. İletim altyapısına yönelik büyük ölçekli yatırımların ve uluslararası finansman imkanlarının bu süreçte kritik rol oynadığını ifade etti.
Türkiye’de açıklanan 120 gigavat rüzgar ve güneş hedefi doğrultusunda “yeşil şebeke” altyapısına yönelik teknik ve finansal hedefler belirlendi. Bu kapsamda ilk finansman anlaşması Dünya Bankası ile imzalandı.
Bağ, şebeke dönüşümünün yalnızca iletim hatlarıyla sınırlı olmadığını dile getirdi. Elektrik şebekelerindeki yatırımların batarya enerji depolama sistemleri, talep tarafı katılımı ve piyasa tasarımında esnekliği ödüllendiren mekanizmalarla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Aksi takdirde sistem güvenliği ve yatırım verimliliği risk altında kalıyor.
Esneklik hem teknoloji hem de piyasa bazlı çözümler ile bu çözümlerin etkin işlemesini sağlayacak elektrik piyasası reformlarıyla birlikte sistemin bütününde tasarlanıyor.
Devreye giren yenilenebilir enerji kapasitesinin önemli bölümünün lisanssız yatırımlardan oluşması, dağıtım şebekelerinin güçlendirilmesini, modernizasyonunu ve dijitalleşmesini daha da önemli hale getiriyor.
Türkiye’nin 2035 yenilenebilir hedefleri, Avrupa enerji sistemiyle entegrasyon açısından da önemli fırsatlar sunuyor. Artan yenilenebilir enerji kapasitesi karşısında elektrik sistemi esnekliğini sağlamak için şebeke modernizasyonu, enerji depolama çözümleri ve komşu ülkelerle enterkonneksiyon kapasitelerinin artırılması büyük önem taşıyor.
Türkiye elektrik sisteminde yenilenebilir enerji payı arttıkça ve karbon yoğunluğu azaldıkça, ülkenin Avrupa enerji sistemine entegrasyonu ve enerji ticareti açısından yeni fırsatlar ortaya çıkıyor. Elektrik sisteminin karbonsuzlaşması, Avrupa’ya ihraç edilecek ürünlerin karbon içeriklerini düşürerek önemli ticari avantajlar yaratıyor.
Cambridge Üniversitesi Teknoloji Politikaları Profesörü David Reiner, Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisi kurulu gücünü 10 yıldan kısa sürede yaklaşık üç katına çıkarma hedefinin iddialı olduğunu belirtti.
Reiner, iddialı hedeflerin ilk ve gerekli adım olduğunu vurguladı. Ancak bu hedeflerin gerçeğe dönüşebilmesi için yatırım ortamının iyileştirilmesi, düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesi ve izin ile planlama süreçlerinin hızlandırılması konusunda benzeri görülmemiş düzeyde çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu durumun yalnızca yurt içi yatırımlarla sınırlı kalmadığını belirten Reiner, dünyanın birçok ülkesinin benzer hedeflerle ilerlediğini ve Türkiye’nin yabancı yatırımları çekmek için güçlü bir rekabet içinde olduğunu söyledi.
Reiner, yalnızca rüzgar ve güneş enerjisi santralleri kurmanın yeterli olmayacağını savundu. Yenilenebilir enerji kapasitesinin bu ölçekte artırılmasının, buna paralel olarak enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesini, elektrik şebekesinin önemli ölçüde güçlendirilmesini ve Türkiye’yi yatırım açısından daha cazip hale getiren düzenlemeleri gerektirdiğini dile getirdi.
Yorum Yap