IEA üyesi ülkeler petrol piyasasındaki arz şokunu hafifletmek için stoklarından petrol salarken, Johannes Rauball piyasadaki kırılganlığın sürdüğünü belirtti.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 11 Mart’ta acil durum stoklarından toplam 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararı aldı. Bu adım, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası Tahran’ın misilleme olarak bu ülkelerle bağlantılı gemilere Hürmüz Boğazı’ndan geçişi fiilen kapatması ve petrol piyasalarında arz şoku yaşanması üzerine geldi.
Küresel petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, fiyatlarda sert yükselişe ve piyasalarda ciddi tedirginliğe yol açtı. IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart’ta rezervlerden çıkan petrolün Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını duyurdu.
Birol, Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerin acil durum stoklarından 100 milyon varilin üzerinde, Avrupa ülkelerinin de benzer miktarda petrolü piyasanın kullanımına sunduğunu belirtti. Amerika kıtasından ise 170 milyon varili aşan bir arzın devreye girmesi bekleniyor. Üretim tarafında da 20 milyon varilin üzerinde ek artış öngörülüyor.
Ancak piyasalar üzerinde beklenen rahatlatıcı etki henüz tam olarak görülmedi. Bunun temel nedeninin, açıklanan rezerv miktarlarının tamamının aynı anda piyasaya girmemesi ve sevkiyatların lojistik, sözleşme ve rafineri uyumu gibi faktörler nedeniyle zamana yayılması olduğu belirtiliyor.
Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, küresel petrol piyasalarında kırılganlığın devam ettiğini söyledi. Stratejik petrol rezervlerinden salımların yavaş ilerlediğini ifade eden Rauball, ABD, Kanada ve Japonya gibi başlıca oyuncuların henüz rezervlerinden önemli miktarda petrol serbest bırakmadığını belirtti.
Rauball, Japonya’nın rezerv serbest bırakımlarının çoğunun nisanda gerçekleşeceğini ve aksamaların mayısa kadar sürmesi halinde ek serbest bırakımlar görülebileceğini kaydetti. İlk ham petrol sevkiyatlarının 20 Mart’ta başladığını ve ABD Enerji Bakanlığı’nın 45,2 milyon varil ham petrol için 8 şirkete sözleşme verdiğini söyledi. Teslimatların Nisan ve Mayıs ayları arasında yapılacağı, şirketlere erken sevkiyat seçeneği de sunulduğu aktarıldı.
Pekin’in büyük ham petrol stok serbest bırakımları konusunda henüz karar vermediğine değinen Rauball, Çinli rafinerilerin kısa vadeli arz açığıyla karşı karşıya olmasına rağmen resmi bir karar alınmadığını bildirdi.
Rauball, arz kesintilerine en açık ülkelerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole bağımlı olanlar olduğunu hatırlattı. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın ham petrol ithalatlarının yaklaşık yüzde 80’inin bu rotaya bağlı olduğunu vurguladı. Japonya’nın stoklarının tampon sağladığını ancak Filipinler ve Vietnam’ın stoklarının sınırlı olduğunu belirtti. Singapur, Güney Kore ve Tayvan’ın da benzer kırılganlıklara sahip olduğunu ekledi.
Hindistan’ın Rusya’dan ham petrol ithalatını artırdığını belirten Rauball, ülkenin yüksek oranda ithalata bağımlı olduğunu ve yükselen küresel ham petrol fiyatlarının ek zorluk oluşturduğunu ifade etti. En hazırlıklı ülkelerin ise net ihracatçı olan Kanada, ABD ve Brezilya olduğunu söyledi. ABD’de güçlü ham petrol bulunabilirliğinin Venezuela’dan yönlendirilen akışlar, rekor üretim ve stratejik rezerv serbest bırakımlarıyla desteklendiğini belirtti. Brezilya’nın da güçlü iç üretim ve düşük ithalat bağımlılığı ile avantajlı konumda olduğunu, bu ülkelerin küresel arz kesintilerine karşı dayanıklılık sağladığını sözlerine ekledi.
Yorum Yap