Sıfır Atık Projesiyle 90 milyon ton atık geri kazanıldı. Proje, küresel bir çevre hareketine dönüşerek 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesini sağladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Projesi kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atığın geri kazanıldığını duyurdu. 2017’de başlatılan proje, sürdürülebilir kalkınma ilkeleriyle atıkları kontrol altına almayı ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmayı hedefliyor. Proje, Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde küresel bir çevre hareketine dönüşerek 30 Mart’ın ‘Uluslararası Sıfır Atık Günü’ olarak kabul edilmesini sağladı.
Sıfır Atık Hareketi, Türkiye’de çevreden enerjiye, sera gazı salımından depolama alanına kadar pek çok alanda tasarruf sağlayarak hem ekonomiye hem de geleceğe yatırım yaptı. Bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçildi. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2024’te yüzde 36,08’e yükseltildi. Türkiye, 2035’te geri kazanım oranını yüzde 60’a, 2053’te ise yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor.
Sıfır Atık girişimleri konusundaki deneyim paylaşımını artırmak amacıyla kurulan Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na Türkiye’den 20 belediye dahil edildi. Küresel Çevre Fonu tarafından desteklenen ve Bakanlık koordinasyonunda yürütülen Kirliliğe Karşı Sıfır Atığa Geçiş Girişimi Projesi Kocaeli’nde başlatıldı. Ayrıca, UNDP işbirliğiyle kadınların plastiksiz harekete destek verilmesi ve plastik kullanımının azaltılmasına yönelik projeler planlanıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı ile imzalanan protokolle okul öncesinden liseye kadar tüm seviyelere yönelik Sıfır Atık eğitim programları hazırlandı. Sıfır Atık Eğitim Portalı aracılığıyla yaklaşık 1 milyon 134 bin 500 çocuğa ulaşıldı. Türkiye Basketbol Federasyonu ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile yapılan işbirlikleriyle de Sıfır Atık farkındalığı artırılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve VEFA çalışanları ile ADEM ve SODAM koordinatörlerine yönelik verilen eğitimlerle 28 milyon kişiye ‘sıfır atık’ eğitimi sağlandı.
Projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte toplanan atıklar ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağladı. Bu kapsamda 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eş değer enerji, İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine eş değer su, araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazla petrol tasarrufu yapıldı. Ayrıca, 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi.
Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlatılan Sıfır Atık Mavi Hareketi kapsamında 2020-2024 yılları arasında ‘1,5 Yıllık Eylem Planları’ uygulandı. Bu kapsamda 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplandı ve bertaraf edildi. Türkiye, 2025’te 577 mavi bayraklı plajla dünyada üçüncü sırada yer aldı. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde deniz çayırlarını korumak amacıyla Mapa-Şamandıra Projesi hayata geçirildi.
Sıfır Atık Hareketinin kritik aşamalarından Depozito Yönetim Sistemi, pilot uygulamanın ardından 53 ilde kullanıma sunuldu. 834 depozito iade makinesi aracılığıyla ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplanıyor. Bugüne kadar 12,5 milyonu aşkın ambalaj iade edildi ve bu sistemle ekonomiye yaklaşık 5,8 milyar lira tutarında doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor. Çevreye zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kaldırılmasına yönelik yeni yönetmelik taslağı da kurum görüşlerine açılacak.
BM Genel Kurulu’nda 30 Mart’ın ‘Uluslararası Sıfır Atık Günü’ ilan edilmesinde Türkiye’nin önemli rolü oldu. Emine Erdoğan, BM kürsüsünden dünyaya seslenen ilk Türk cumhurbaşkanı eşi olarak ‘BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu’nun başkanlığını üstlendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 78. Genel Kurulu kapsamında ‘Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’na ilk imzayı attı. Bugüne kadar 131 ülkeden 438 binin üzerinde sıfır atık gönüllüsü ve 50’den fazla lider eşi iyi niyet beyanını imzaladı.
Sıfır Atık Projesi, G20 toplantıları ve çeşitli uluslararası platformlarda kabul görerek toplam 7 uluslararası ödül kazandı. Emine Erdoğan’ın himayelerinde düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Forumu, sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi ve iklim dostu politikalar alanında önemli bir buluşma noktası oldu. Forumda atık yönetimi, gıda kaybı, sürdürülebilir üretim-tüketim gibi konularda küresel ölçekte uygulanabilir politika ve stratejiler değerlendirildi.
Yorum Yap