ABD-İran savaşı Körfez ülkelerindeki enerji, ticaret, finans ve turizm sektörlerini vurdu. Yatırım iklimi bozulurken projeler sekteye uğruyor.
Körfez ülkeleri, ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı savaşın etkisiyle son üç haftadır enerji, ticaret, lojistik, finans ve turizm sektörlerinde ciddi ekonomik yavaşlama yaşıyor. KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın, 28 Şubat’ta başlayan krizin bölgedeki yatırım ortamını derinden sarstığını ifade etti.
Başkan Aydın, yaşanan saldırıların bölgenin genel ekonomik görüntüsünü olumsuz etkilediğini vurguladı. Özellikle büyük ölçekli yatırımların bu durumdan daha fazla etkileneceğini belirtti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Umman, Kuveyt, Bahreyn ve Katar gibi Körfez ülkeleri, son yıllarda ekonomilerini petrole bağımlılıktan kurtarma hedefiyle vizyon projeleri başlattı. Aydın, savaşın petrol fiyatlarını artırarak gelir sağlasa da, petrol dışı ekonomilerin ve yatırım ortamının ciddi zarar gördüğünü dile getirdi.
KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Aydın, yaşanan gelişmelerin petrole dayalı olmayan ekonomilerde önemli bir kırılganlık oluşturduğunu kaydetti. Yaklaşık yirmi yıldır bu yönde bir ekonomik büyüme hedeflenirken, bölge ülkelerinin şu an tam tersi bir durumla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Eyüp Vural Aydın, uluslararası yatırımcıların genellikle güvenli limanları ve uzun vadeli stratejik planları tercih ettiğini vurguladı. Önümüzdeki dönemde uluslararası yatırımcıların Körfez ülkelerine olan ilgisinin azalacağını öngördü. Özellikle İran’daki savaşın belirsizliği nedeniyle uluslararası sermayeye dayalı büyüme politikası izleyen BAE gibi ülkelerin etkileneceğini ifade etti.
Aydın, son yıllarda Dubai ve Suudi Arabistan’da artan çağrı merkezi ve yapay zeka yatırımlarının savaşın ilk anlarında hedef alınması nedeniyle bölgeye gelmesinin zorlaşacağını belirtti. Amazon’un bulut bilişim şirketi Amazon Web Services’in (AWS) Suudi Arabistan’da kurmayı planladığı 5 milyar dolarlık yapay zeka bölgesi anlaşmasında kısa vadede ilerleme beklenmediğini aktardı.
Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 projesinin yurt dışı sermayeye bağımlı olduğunu işaret eden Aydın, bu projelerde gecikmeler yaşanabileceğini söyledi. Petrol fiyatları ve iş gücü maliyetlerindeki artışın bütçe aşımlarına yol açacağını, lojistik sorunları ve fiyat artışlarının inşaat sürelerini uzatacağını öngördü. Özellikle altyapı yatırımlarında ciddi sorunlar beklediğini dile getirdi.
Eyüp Vural Aydın, belirsizlik ortamının uluslararası sermayenin yatırım kararlarını etkileyeceğini belirtti. Gelişmiş ülkelerin sermayelerinin kendi ülkelerine yakın ve daha belirgin pazarlara kayacağını ifade etti. Bölgedeki ülkeler için petrol dışı ekonomiye yönelik yatırımların, özellikle finans ve turizm sektörlerinde, ciddi anlamda azalacağını vurguladı.
Aydın, önümüzdeki dönemde yatırımların bombalanan enerji tesislerinin yenilenmesi ve daha korunaklı hale getirilmesi ile savunma harcamalarına yoğunlaşacağını açıkladı. Bölgenin savunma anlamındaki kırılganlığının savaşla ortaya çıktığını ekledi.
Bombalanma nedeniyle tahrip olan altyapılara da yatırım ihtiyacı doğacağını belirten Aydın, yatırımların bu üç alana odaklanacağını söyledi. Turizm, yapay zeka, dijitalleşme ve finans gibi alanlardaki yatırımların ise önümüzdeki dönemde azalacağını belirtti.
Yorum Yap