Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD-İsrail-İran savaşının uzaması durumunda küresel ekonomide ciddi enflasyon ve büyüme yavaşlaması riskine dikkat çekti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD-İsrail-İran arasındaki çatışmaların uzaması halinde küresel ekonomiyi ciddi bir enflasyon, finansal sıkılaşma ve büyüme yavaşlaması riskinin beklediğini bildirdi. Şimşek, dünyanın kritik enerji ve ticaret koridorlarında süren bu savaşın, petrol ve doğal gaz fiyatlarında kalıcı yükselişlere neden olabileceği uyarısında bulundu. Bakan, tedarik zincirlerindeki kırılmaların da küresel ticareti olumsuz etkileyeceğini vurguladı.
Bakan Şimşek, savaşın süresi ve yayılma potansiyelinin kritik olduğunu belirtti. Geçen yılki kısa süreli İsrail-İran çatışmasına dünya ekonomisinin direnç gösterdiğini hatırlattı. Ancak mevcut bölge, küresel petrol tedarikinin yaklaşık beşte birini karşılıyor.
Şimşek, petrol fiyatlarındaki kalıcı yükselişin küresel enflasyonu ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Brent petrol fiyatları savaş öncesine göre yüzde 40’tan fazla artarken, Avrupa’da doğal gaz yüzde 56, jet yakıtı ise neredeyse yüzde 100 oranında yükseldi. Hürmüz Körfezi’nin küresel ticaret ve enerji akışı için hayati önem taşıdığını kaydetti.
Kızıldeniz ve Hürmüz Körfezi’nde eş zamanlı aksaklıklar yaşandığını belirten Şimşek, Asya ile Avrupa arasındaki sevkiyat sürelerinin uzadığını söyledi. Bu durumun küresel ticaret ve büyümeyi olumsuz etkilediğini, piyasalarda risk iştahının azaldığını ekledi.
Finansal koşulların sıkılaştığını ve sermaye akışının yön değiştirdiğini ifade etti. Gelişmekte olan ülkelerden risk algısı düşük bölgelere fon akışı gözlemlendiğini aktardı. Savaşın uzaması halinde stagflasyon veya resesyon riskinin de ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
Bakan Şimşek, çatışmaların başlamasıyla Finansal İstikrar Kurulunu topladıklarını ve senaryo analizleri yaptıklarını bildirdi. Piyasaların sağlıklı işleyişini sağlamak ve çatışmanın Türkiye ekonomisine etkilerini sınırlamak amacıyla proaktif tedbirler aldıklarını kaydetti.
Alınan önlemler sayesinde savaşın Türkiye piyasalarına yansımasını sınırladıklarını ifade etti. Bölgeyle doğrudan bağlantısı olmayan ülkelerin borsalarında yüzde 10’un üzerinde düşüşler yaşanırken, Türkiye’de bu oranın yüzde 5,5 ile sınırlı kaldığını belirtti.
Şimşek, belirsizlik ortamında tahvil faizleri ve risk primlerinin yükseldiğini aktardı. Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki potansiyel etkisine karşı eşel mobil sistemini devreye aldıklarını açıkladı.
Bakanlık, İran dahil bölgeye yaklaşık 30 milyar dolar ihracat, 19 milyar dolar ithalat gerçekleştirdiklerini vurguladı. Bölgeden gelen 10 milyon turistin yaklaşık 10 milyar dolar turizm geliri sağladığını da sözlerine ekledi.
Şimşek, geçen yılki İsrail-İran çatışmasını hatırlatarak, Hürmüz Körfezi’nin kapanmasının Türkiye’de önemli etkiler yaratabileceğini belirtti. Bu şoku şu ana kadar iyi yönettiklerini dile getirdi.
Merkez Bankası’nın döviz ve TL likiditesini yönetmek için adımlar attığını, TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlattığını bildirdi. Sermaye Piyasası Kurulu’nun spekülatif hareketlere karşı borsada açığa satışı geçici olarak yasakladığını vurguladı.
Borsa İstanbul’un emir işlem yoğunluğunu düşürerek piyasadaki oynaklığı azalttığını ifade etti. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın enerji fiyatlarındaki tepkiye karşı eşel mobil sistemini devreye aldığını açıkladı.
Bakan Şimşek, eşel mobil sistemi olmasaydı Ankara’da mazotun litresinin 83 lira 10 kuruş olacağını belirtti. Sistem sayesinde mazotun 67 lira 10 kuruş, benzinin ise 62 lira 30 kuruş seviyesinde kaldığını açıkladı.
Bu uygulamanın vatandaşlara yansımaları sınırlamak amacıyla yapıldığını ifade etti. Sistemin geçici olduğu varsayımıyla devreye alındığını, kalıcı olması durumunda bütçe etkisi nedeniyle sürdürülebilir olmayacağını ekledi.
Şimşek, uyguladıkları programla enflasyonu kalıcı olarak yüzde 20’nin altına çekmeyi hedeflediklerini belirtti. Petrol şokunun dezenflasyon programını geçici olarak rayından çıkarma riski taşıdığını vurguladı. Eşel mobil sistemiyle vatandaşın alım gücünü ve ihracatçıların rekabet gücünü korumayı amaçladıklarını söyledi.
Bakan Şimşek, savaşın kazananının olmayacağını ifade ederek, Türkiye’nin bölgesinde barış ve istikrar istediğini dile getirdi. Türkiye’nin bölgedeki istikrar adalarından biri olduğunu ve Cumhurbaşkanı’nın liderliğinde çatışmaların dışında kaldığını kaydetti.
Küresel firmaların tedarik zincirlerini çeşitlendirme ihtiyacına dikkat çekti. Türkiye’nin istikrarlı ve büyük bir ekonomi olarak bu çeşitlendirmede önemli bir alternatif olduğunu vurguladı. Şimşek, Türkiye’nin güçlü savunma sanayisine de değindi. Bir ülkenin savunma sanayii gücünün, dışa bağımlılığının az olmasının ve önemli atılımlar yapmasının caydırıcılığı artırdığını belirtti. Türkiye’nin tüm bu nitelikleri taşıdığını söyledi.
Savunma sanayisinde başarılı olan ülkelerin sivil teknolojilerde de öne çıkabileceğini ifade etti. İleri savunma sanayisinin sağlık, tarım ve yenilenebilir enerji gibi katma değerli sektörlere geçişi desteklediğini ekledi.
Yorum Yap