İspanya’da yapılan kapsamlı bir çalışma, Akdeniz ve Gezegen Sağlığı Diyetleri’ne uyumun erken ölüm riskini önemli ölçüde düşürdüğünü ortaya koydu.
İspanya’da gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir kohort çalışması, Gezegen Sağlığı Diyeti (PHD) ve Akdeniz Diyeti’ne yüksek düzeyde uyum gösteren bireylerin, düşük uyum gösterenlere kıyasla benzer oranlarda daha düşük ölüm riski taşıdığını ortaya koydu. Araştırma, her iki beslenme modelinin çevresel ayak izinin de benzer derecede düşük olduğunu belirterek, sağlıklı ve sürdürülebilir diyetlerin küresel ölçekte erken ölümleri azaltabileceğini vurguladı.
Beslenme düzeni, kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölümlerde kritik bir rol oynuyor; Avrupa’da her beş erken ölümden birinin daha sağlıklı bir diyetle önlenebileceği tahmin ediliyor. Madrid Özerk Üniversitesi’nden Dr. Mercedes Sotos Prieto, 2019 yılında geliştirilen Gezegen Sağlığı Diyeti’nin (PHD) hem insan sağlığını hem de gezegen sınırlarını gözettiğini ifade etti. Ancak, bu diyetin sağlık faydaları kanıtlanmış Akdeniz Diyeti ile doğrudan karşılaştırılmasına dair yeterli veri bulunmadığını ekledi.
Gezegen Sağlığı Diyeti (PHD), günlük yaklaşık 2500 kcal enerji alımını hedefliyor. Bu diyet modeli, meyve, sebze, tam tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve doymamış yağların yüksek tüketimini teşvik ediyor. Süt ürünleri, nişastalı sebzeler ve kümes hayvanları orta düzeyde yer alırken, kırmızı et, doymuş yağlar ve ilave şeker tüketimi düşük tutuluyor.
Akdeniz Diyeti ise mevsimlik meyve-sebze, baklagil, tam tahıl ve kuruyemiş ağırlıklıdır. Ana yağ kaynağı olarak zeytinyağını benimseyen bu diyet, kırmızı ve işlenmiş et yerine beyaz et ve balığı öneriyor. Orta düzeyde süt ürünleri ve yumurta tüketimine izin verirken, şekerli/gazlı içecekler ve ticari hamur işlerinin miktarı düşük seviyede tutuluyor.
Araştırma, Haziran 2008 ile Ekim 2010 tarihleri arasında İspanya’daki ENRICA çalışmasına katılan 11.488 kişiyi kapsadı. Katılımcıların ortalama yaşı 47,5 olup, %52,5’i kadınlardan oluştu. Ortalama 14,4 yıllık takip süresi boyunca toplam 1.157 ölüm vakası kaydedildi.
Çalışmanın sonuçlarına göre, Gezegen Sağlığı Diyeti’ne en yüksek uyum gösteren bireylerin ölüm riski, en düşük uyum gösterenlere kıyasla %22 daha düşük bulundu. Akdeniz Diyeti’ne en yüksek uyum sağlayan katılımcılarda ise bu oran %21 olarak belirlendi. Bu benzer oranlar, her iki diyetin de yaşam süresi üzerinde önemli pozitif etkiler sağladığını gösterdi.
PHD’de meyve, süt ürünleri ve doymamış yağlar; Akdeniz Diyeti’nde ise kuruyemiş tüketimi ile düşük soda ve hamur işi tüketimi, bağımsız olarak daha düşük ölüm oranıyla ilişkilendirildi. Bu bulgular, belirli gıda gruplarının diyetlerin sağlık faydalarına katkısını ortaya koydu.
Dr. Sotos Prieto, “Her iki diyete daha yüksek uyum, benzer şekilde daha düşük ölüm oranları ve karşılaştırılabilir derecede düşük çevresel etkiyle ilişkilidir. Bu da bitki bazlı beslenme modellerinin hem sağlık hem de gezegen açısından önemli avantajlar sunduğunu göstermektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Yorum Yap